Festiwal „Uwolnij Kulturę” jest kontynuacją zeszłorocznego Festiwalu Wolnej Kultury. Zmieniła się jednakże oś główna imprezy: o ile w ubiegłym roku koncentrowaliśmy się na problemach, które generuje archaicznie sformułowane prawo autorskie oraz promowaliśmy artystów tworzących na wolnych licencjach, tak w tym poruszymy problem komercjalizacji działań kulturalnych – zarówno tych oddolnych i spontanicznych, jak i tych bardziej sformalizowanych i zinstytucjonalizowanych.

Jak uwolnimy kulturę?

Motywem przewodnim Festiwalu będzie hasło “NOT FOR SALE/ nie na sprzedaż”, któremu wyraz damy przenosząc wydarzenia artystyczne z miejsc zamkniętych i często trudno dostępnych (zarówno ze względów ekonomicznych, jak i lokalizacyjnych) dla przeciętnego obywatela, ale jednocześnie zagrożonych mechanizmami procesu gentryfikacji. Wydarzenia programowe Festiwalu nie będą się odbywać ani w sterylnych pomieszczeniach filharmonii, sal widowiskowych czy multipleksów, ani w miejscach w których skomercjalizowana kultura wdziera się w istniejącą już przestrzeń społeczną. Wybór lokacji powstał w oparciu o znajomość lokalnego środowiska (zarówno kulturalnego, jak i społecznego) oraz o dialog z mieszkańcami, twórcami, przedstawicielami instytucji kulturalnych. Zjawisko komercjalizacji dotyka bowiem nie tylko młodych, debiutujących artystów, ale także kulturę wysoką – w równym stopniu zagrożoną wymogami „opłacalności”, „rentowności”, czy „zysku”. Chcemy, aby kultura przestała być dziedziną komercyjną, a stała się na powrót szczerym wyrazem ducha artysty i  społeczeństwa.

Dlaczego takie miejsca?

W Łodzi – jak w każdym innym mieście w Polsce – znajdują się obszary naznaczone piętnem społecznego wykluczenia i ekonomicznej degradacji. Mamy do czynienia ze swoistymi enklawami biedy gdzie odnotowuje się wyższy od przeciętnego poziom bezrobocia, zwiększoną przestępczość oraz niski status ekonomiczny mieszkańców. To także miejsca, cieszące się tzw. złą sławą, gdzie nie zapuszczają się osoby z innych części miasta, brakuje wydarzeń kulturalnych oraz oddolnych inicjatyw społecznych.

Nasz Festiwal ma pokazać, że możliwa jest społeczna rewitalizacja poprzez kulturę. Brak dostępu do kultury pogłębia złą sytuację miejsc wykluczonych: młodzież pozbawiona alternatywnych wzorców, powiela zastane schematy, które potęgują „złą sławę” danego miejsca. Poprzez organizację imprez artystycznych chcemy ożywić zapomniane osiedla i dzielnice: zainspirować mieszkańców do działania na rzecz lokalnej społeczności, zwrócić uwagę władz na problemy danych obszarów oraz zapoznać Łodzian z zaletami miejsc, które były przez nich omijane szerokim łukiem. Ulotny charakter wydarzeń ma być jedynie „iskrą” do działania, inspiracją, która natchnie do tworzenia zagrożonych wykluczeniem członków społeczności, a nie zracjonalizowanym projektem przebudowy ww. obszarów przez osoby, pochodzące z zewnątrz – rozumianego zarówno w aspekcie przestrzennym, jak i społecznym.